Everhard "Ernst" Ehrenreuter van Hoffreit (no 15.862)
Dit artikel is het vierendertigste. uit een serie over burgers die zich inzetten voor militaire taken en gaat over de dienstplicht, schutterijen en het reguliere leger. De discussie over de dienstplicht is nu weliswaar minder, maar nooit helemaal weg geweest en gezien het personeelstekort in het leger ook nu actueel. Het is nuttig om dit fenomeen in historisch perspectief te plaatsen. Sommigen hebben de dienstplicht ondergaan maar er zijn ook mensen vrijwillig het leger ingegaan, waarbij "het leger" een rekbaar begrip is. Ook milities, schutterijen en andere paramilitaire organisaties komen aan de orde. Met de beschrijving van de lotgevallen van deze mannen zie je tegelijkertijd een verschuiving van de loyaliteit jegens de stad naar loyaliteit jegens de staat.
Everhard "Ernst" Ehrenreuter van Hoffreit is geboren in 1565. Hij was getrouwd met Helena Haidenbucher van Kaufring. Samen hadden ze drie kinderen. Everhard de oude is in 1630 overleden. Hij diende als kolonel en kapitein in het Fries-Nassause Regiment. Hij wordt daar Ehrentreijter genoemd en voerde een compagnie van 200 man aan. Tussen 1609 en 1629 was hij commandeur van de stad Emden. Hij had een zoon, ook Everhard geheten en twee dochters, Elisabeth en Barbara.
- Everhard (Eberhard) Vrijheer (keizerlijke baron) Ehrenreuter van Hoffreit Heer van Loga, is geboren op 16 augustus 1596 en overleden op 31 december 1664 op slot Evenburg, Loga, Leer. Kasteel Evenburg is overigens een waterslot dat hij in de jaren 1642 en 1643 heeft laten bouwen aan de rivier de Leda. Dit kasteel bestaat nog steeds. Het is later wel verbouwd in neogotische stijl. Hij was kolonel en volgde later zijn vader op als commandeur van de stad Emden van 1629 tot 1645. Hij voerde in 1637 een regiment Vlamingen aan bij het beleg bij Breda. Op 10 mei 1647 was hij bij de begrafenis van de Hollandse stadhouder Frederik Hendrik in Delft. Het lichaam van Frederik Hendrik werd op zijn laatste gang vergezeld door 18 kolonels, waaronder ook Everhard junior. Everhard junior zelf ligt begraven in de grafkelder in de kerk van Loga. Everhard junior was in 1631 getrouwd met Eva Margaretha von Ungnad von Weissenwolff, vandaar ook de naam Evenburg. Het is dus niet door een voorvader gebouwd, maar door zijn zoon. Hij had een dochter genaamd Marie Freiin von Ehrenreuter en die trouwde in 1655 met de beroemde Deense veldmaarschalk Gustav Wilhelm von Wedel, afkomstig uit Königsberg. Hun nakomelingen werden later verheven tot de Noorse graven van Wedel-Jarsberg. Aldus een link met de Scandinavische aristocratie.
Afbeelding 1 Slot Evenburg bij Leer. Bij het kasteel horen een voorburcht uit 1703 en twee boerderijen, de Meierhof en de Elfriedenhof. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn het kasteel en de bijbehorende panden flink beschadigd en na de oorlog vereenvoudigd gerenoveerd. In 1975 kwam de Landkreis Leer in het bezit van het kasteel, waarna het uitgebreid werd gerenoveerd.
Afbeelding 2 Toegangspoort van het Slot Evenburg
Afbeelding 3 De in gotische stijl gebouwde hal met trap
Afbeelding 4 Wapenschild van Ehrenreuter
Afbeelding 5 Epitaaf van Everhard Ehrenreuter von Hoffreit (1596-1664) in de kerk van Loga.- Elisabeth Ehrenreuter van Hoffreit (no 7931) 1600-???? (Geboortedatum 1605 wordt ook genoemd). Elisabeth is in 1621 getrouwd met Lucas Clant van Warffenhuizen (no. 7.930). Dat wordt door de meeste bronnen bevestigd, wat an sich niets zegt omdat ook wel is gebleken dat foute gegevens gewoon door anderen gekopieerd worden zonder bronnenonderzoek te doen. Lucas Clant is de opa van Lucas Allerts Clant (No. 1.982). Lucas Clant zat namens de Ommelanden in het college van Gedeputeerde Staten in 1629, 1630, 1635 en 1649 en was ordinaris lid van de admiraliteit in Harlingen in 1650, 1651 en 1657 en lid van de Staten-Generaal in 1632 en 1633. Hij overleed in 1661. Ze hadden 7 kinderen:
1. Helena Clant, huwt met Menno Wiehringe.
2. Maria Helena Clant van Menkema (3.965) huwt met Alert Jodocus (Joost) Clant (No. 3.964). Het was al eerder in de geschiedenis van deze familie voorgekomen dat familieleden met elkaar huwden om het familiekapitaal veilig te stellen.
3. Ernst (Egbert) Clant, convooimeester, huwt met Anna Coenders. Ernst was kapitein en hij werd ervan beschuldigd op 12 juli 1672 bij het verlaten van de Langakkerschans de bevelen van de Gecommitteerde Staten van Stad en Lande niet te hebben opgevolgd. Door de krijgsraad werd hij van zijn functie gehaald en zijn degen werd gebroken. In die tijd een grote schande. Dus terwijl Otto Clant zich in 1586 letterlijk doodvocht in de kerk in Boksum met het vaandel om zijn middel gebonden, verliet zijn familielid bijna een eeuw later zijn post. Niet alle dapperheids genen worden doorgegeven zo lijkt het.
4. Elizabeth Clant
5. Johan Clant
6. Rembt Jensema Clant
7. Willem Alert Clant
- Barbara Ehrenreuter van Hoffreit 1610-1673. Barbara trouwde met Doecke van Hemmema.
Everhard Ehrenreuter senior was vanaf 1599 kapitein van de 17e Hoogduitse compagnie en later commandeur van garnizoensstad Emden van 1609 tot 1629. De stad Emden had van 1596 tot 1744 een garnizoen onder Nederlands commando. Dat was omdat Emden dicht bij de Nederlanden lag en door de politieke omstandigheden was het toen wijs was, onder meer door de dertigjarige oorlog, om een voor Emden neutrale (lees niet-Nederlandse) bevelhebber te hebben.
In het Stadhouderlijk Hof te Leeuwarden hing een officierenreeks bestaande uit 31 portretten van het Friese Regiment. Deze serie was aangelegd door stadhouder Willem Lodewijk. Een latere lijst van 26 portretten, meestal met een naam, is bewaard gebleven in Tresoar. nr.8 = Kapitein Erentreuter. Helaas is zijn portret onvindbaar. Overigens was het de gewoonte dat de officier zelf het portret liet schilderen en betaalde en het dan schonk aan de stadhouder.
Everhard de oude is zoals hierboven vermeld overleden in 1630 (of in september 1638) in Emden. Zijn zoon liep in de lijkstatie van prins Frederik Hendrik op 10 mei 1647 in Delft. Achttien kolonels liepen naast de baar, waarvan Everhard Ehrenreuter van Hoffreit er een was.
Afbeelding 6 Lijkstatie van Frederik Hendrik met de kolonels "gaende ter zuden het lyck"
De familie Ehrentreuter stamt oorspronkelijk uit Beieren en moesten vanwege hun overgang naar het protestantse geloof uitwijken naar het Noorden, in dit geval Oost-Friesland.
Bronnen en literatuur:
- https://www.genealogieonline.nl/de/west-europese-adel/I325975.php
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Kasteel_Evenburg
- https://art-restauro.de/referenzen/gemaelde-16-17-jahrhundert/portrait-der-familie-des-erhard-von-ehrentreuter-und-freiin-eva-margaretha-ungnad-von-weissenwolff-freiin-zu-sonnegg/
- https://www.frieseregimenten.nl/officier/everhard-vrijheer-ehrenreuter-von-hoffreit/
- https://minerva.riddarhuset.se/foremal/ehrenreuter-heraldik-klingspors-vapenbok-1890-3849/
- https://www.30jaehrigerkrieg.de/ehrentreuter-ehrentreiter-ehrenreitter-ehrenreuter-von-hofrieth-erhard-reichsfreiherr-von/
- http://buwalda.blogspot.com/2020/11/de-kolonels-in-de-lijkstatie-van-prins.html
- https://wmk.landkreis-leer.de/index.php?La=1&object=tx,3596.115.1&kat=&kuo=2&sub=0
- https://www.greetsgenealogie.nl/gezinskaart-van-osebrandus-egberts-clant-1575-1624/
_10.JPG)
